De menopauze is een fysiologische stap die zich, statistisch gezien, voor doet op de leeftijd van gemiddeld 50 jaar. De menopauze is dus geen ziekte maar een te beleven periode in het leven van elke vrouw. Het gaat hier wel degelijk over een aanpassingsreactie.

• Vooral als je veel of vaak ongesteld bent, is het belangrijk dat je in een goede conditie bent. Zorg voor gezonde voeding met voldoende ijzer (vlees, bladgroenten, noten) en voor dagelijks voldoende lichaamsbeweging.
• Cafeïne, alcohol, chocolade en scherpe kruiden kunnen symptomen zoals opvliegers, slapeloosheid en stemmingswisselingen verergeren.
• Vanaf de menopauze versnelt de botafbraak. Eet voeding rijk aan calcium, magnesium (granen, noten, zaten, peulvruchten) en vitamine D (vette vis). Ook sojaproducten spelen mogelijk een rol in de preventie van osteoporose en zouden klachten zoals opvliegers kunnen verminderen.
• Voor de menopauze zorgen bepaalde hormonen voor bescherming tegen hartaandoeningen maar deze bescherming valt weg na de menopauze. Beperk verzadigde vetten (in dierlijke producten, snoepgoed, boter,..) en kies voor voeding rijk aan omega-3-vetzuren (vette vis, lijnzaad).
• Draag bij opvliegers luchtige kleding. Gebruik op bed katoenen lakens die vocht goed opnemen.
• Bij vaginale klachten kan het helpen meer tijd te nemen bij het voorspel en/of een glijmiddel te gebruiken.
• Ook bij onregelmatige menstruaties is er nog een kans op zwangerschap. Blijf een anticonceptiemiddel gebruiken als u niet zwanger wilt worden.

Ook al breekt je bot langzamerhand af vanaf ongeveer dertig jaar, toch kan je de impact hiervan beperken door gezond te leven.

• Onze botten worden sterker door beweging. Blijf dus zoveel mogelijk in beweging om je botten niet te verzwakken.
• Zorg voor een gezonde  en evenwichtige voeding. Dat wil zeggen:
• Kies voor bruin brood, volle rijst en volkoren spaghetti;
• Wees zuinig met vet, zoet en zout;
• Bezuinig niet op verse groenten en fruit;
• Drink minstens anderhalve liter water per dag;
• Eet voldoende calciumrijke voeding zoals melkproducten, calciumverrijkte sojaproducten, peulvruchten, donkergroene bladgroenten, sardines of pilchards uit blik, ea.
• Probeer niet alleen plantaardige producten te eten, ons lichaam slaagt er immers minder goed in om het calcium eruit op te nemen. Neem bij voorkeur ook dierlijke producten.
• Ons lichaam heeft vitamine D nodig om het calcium uit onze voeding te halen. Ons lichaam maakt zelf vitamine D aan onder invloed van het zonlicht. Probeer dus om 10 tot 15 minuten per dag naar buiten te gaan. Vitamine D zit ook in vette vissoorten, in eigeel en lever. Voor oudere mensen kan het aan te raden zijn om extra vitamine D te nemen.

De meeste breuken van de pols en heup zijn het gevolg van een val. Als je al vaker gevallen bent, heb je een verhoogd valrisico. Dit kan tal van oorzaken hebben, zoals:

• Duizeligheid door lage bloeddruk.
• Bijwerking medicatie (slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen, antidepressiva,…).
• Achteruitgang zicht.
• Gewrichtsslijtage.

Spreek met je arts over mogelijke oorzaken, zodat deze aangepakt kunnen worden. Neem zelf maatregelen om het risico op vallen kleiner te maken:

• Draag goed aanpassend schoeisel dat de volledige voet omsluit. Vermijd schoenen die open zijn aan de achterzijde zoals slippers of pantoffels.
• Laat je ogen regelmatig controleren. Misschien moet de brilsterkte opnieuw ingesteld worden.
• Maak je huis veiliger.
• Zorg ervoor dat je veilig de trap op en af kan. Voorzie een goede trapleuning. Kleef antislip op de treden. Voorzie voldoende verlichting op en rond de trap.
• Controleer of de vloerbekleding overal voldoende vast ligt. Vermijd tapijten en matten. Gebruik eventueel matten met antislip aan de onderkant.
• Zorg ervoor dat je goed in en uit bed kan. Verhoog of verlaag eventueel je bed.
• Voorzie stevige handgrepen in het toilet of de badkamer.
• Laat geen voorwerpen rondslingeren op de grond.
• Verwijder eventuele drempels.
• Maak losse kabels vast.
• Zorg voor een goede verlichting.
• Maak eventueel gebruik van hulpmiddelen zoals een wandelstok of looprekje.
• Vermijd bruuske bewegingen. Let op bij het opstaan uit bed of wanneer u rechtstaat uit een stoel of zetel. Ga eerst rustig recht zitten en wacht even totdat er zeker geen duizelingen meer zijn.
• Bespreek het gebruik van slaapmiddelen met je arts. Deze kunnen de kans op vallen verhogen.

Eens je boven de 65 jaar oud bent volstaat het vaak niet om enkel calcium of vitamine D in te nemen. Zeker wanneer je een verhoogd risico loopt op breuken raden we je aan je arts te contacteren, o.a. in geval van:

• eerder opgelopen breuken.
• breuken bij familieleden (vnl heupbreuk bij moeder).
• laag lichaamsgewicht (< 60 kg).
• te weinig beweging.
• lage calciuminname (< 500 mg/dag).
• vroege menopauze.
• langdurig cortisonegebruik.
• gebruik van middelen tegen epilepsie.
• frequente diarree.